جهت تهیهی نیمچه نخ در سیستم فاستونی، میتوان از ماشینهای نیم تاب (فلایر) و یا فینیشر استفاده کرد. نیمچه نخ در دو حالت، تاب داده شده یا بدون تاب تولید میشود که به ترتیب خروجی ماشین نیمتاب فاستونی و فینیشر است. استفاده از ماشين فينيشر براي تهيه نيمچه نخ در سيستم فاستوني رايج و معمول میباشد. ماشین نیم تاب فاستونی تقریبا با ماشین فلایر در سیستم ریسندگی الیاف کوتاه ساختار مشابهی دارد.
1-1- ماشین فینیشر (Finisher)
فیتیله تولیدی حاصل از مرحله قبل، جهت کاهش نمره و تبدیل به نیمچه نخ، به ماشین فینیشر تغذیه میشوند. از آنجایی که تعداد الیاف در سطح نیمچه نخ کم است، بنابراین، علاوه بر نداشتن استحکام کافی همچنین برای مرحله بعدی (تهیه نخ) نیز مناسب نیست. به همین علت در ماشین فینیشر تحت عمل مالش قرار میگیرد. در شکل 1-1 نمایی از این ماشین نشان داده شده است.
شکل 1-1 نمایی از ماشین فینیشر
این دستگاه مجهز به سیستم کنترل پارگی است، اما علت استفاده از این سیستم این است که، در صورتیکه یکی از نیمچه نخها پاره شود و متوجه این پارگی نشویم و دستگاه همچنان کار کند به مشکل بر میخوریم. شکل 1-2 این سیستم را نشان میدهد.
شکل 1-2 نمایی از سیستم کنترل پارگی ماشین فینیشر
1-2- فرایند ماشین فینیشر
ماشین فینیشر از سه قسمت اصلی، تغذیه، کشش و استحکامبخشی تشکیل شده است. مراحل عبوری رشته الیاف در این ماشین به صورت زیر است:
- تغذیه: در این قسمت فیتیله تولیدی از گیل به ماشین تغذیه میشود (جهت توضیحات ماشین گیل باکس، به قسمت مربوطه مراجعه کنید).
- اعمال کشش مناسب به فیتیله تغذیه شده: کشش توسط دو جفت غلتک و یک اپرون دوبل که در میان این جفت غلتک قرار گرفته است انجام میشود (کنترل الیاف کوتاه توسط اپرونها انجام میشود). معمولا از سیستم کششی غلتکی سه بر سه که مجهز به اپرون هستند، استفاده میشود.
- استحکام بخشی به رشته الیاف: در این مرحله، رشتههای الیاف از طریق حرکتهای عرضی اپرونهای مالش دهنده، تحت مالش قرار میگیرند (به این عملیات، عمل مالش (Rubbing) گفته میشود) و رشتهها از طریق فشاری که به صورت همزمان، با چرخش اپرونهای مالش دهنده، به آنها وارد میشود درهم رفته و میزان تماس بیشتری پیدا میکنند که در نتیجه آن، انسجام نیمچه نخ افزایش پیدا میکند. لازم به ذکر است که، در این مرحله دو نیمچه نخ به صورت همزمان تحت مالش قرار میگیرند.
- پیچش نیمچه نخ تولیدشده روی بستهها: دو نیمچه نخ مستحکم شده از مرحله قبلی به صورت همزمان روی بستهها پیچیده میشوند. در شکل 1-2 نمایی از این مراحل نشان داده شده است.
![]() |
![]() |
سیستم کششدهنده |
عمل Robbing |
پیچش روی بستهها |
![]() |
شکل 1-2 مراحل تولید نیمچه نخ در دستگاه فینیشر
1-3- انواع فینیشر
ماشینهای فینیشر در دو نوع افقی و عمودی هستند. در ماشین فینیشر افقی، اجزا دستگاه برای تبدیل فیتیله به نیمچه نخ به دنبال هم بر روی یک صفحه، موازی افق قرار گرفتهاند. اما در ماشین فینیشر عمودی، اجزا آن بر روی یک صفحه عمود بر افق به دنبال هم قرار گرفتهاند. تفاوت این ماشینها در سهولت داف و فضای اشتغالی است. در شکلهای 1-3 و 1-4 به ترتیب نمایی از این دو ماشین نشان داده شده است.
شکل 1-3 نمایی از فینیشر افقی
شکل 1-4 نمایی از فینیشر عمودی
1-4- تفاوت ماشین فلایر و فینیشر
تفاوت این دو ماشین را میتوان به طور کلی در 5 مورد خلاصه کرد. که در زیر به آنها اشاره شده است.
- استحکام بخشی به نیمچه نخ: در فلایر از تاب حقیقی جهت مستحکم شدن استفاده میشود ولی در فینیشر از کیسههای مالشدهنده
- پیچیدگی مکانیزم (در فلایر قطعات محرک جهت پیچش و تنظیمهای آن نسبت به فینیشر بیشتر است، به همین علت ماشینهای فینیشر سادهتر میتوانند مورد استفاده قرار بگیرند.)
- نحوه پیچش نیمچه نخ
- هزینه تولید (به علت سادگی ماشین)
- سهولت داف (به دلیل وجود پروانه در ماشین فلایر، عمل داف کردن آن نسبت به ماشین فینیشر سختتر است و حتی در ماشین فینیشر، عمل داف به صورت اتوماتیک نیز ممکن است)
- دانسیته پیچش (دانسیته پیچش در به دلیل بوبینپیچی نامنظم در فینیشر نسبت به فلایر کمتر است)
1-5- عوامل موثر بر راندمان و مقدار تولید ماشین فینشر
- وزن فیتیله پيچيده شده در داخل بانکه هاي تغذيه
- وزن بسته نيم چه نخ
- چگالي خطي نيم چه نخ توليد شده
- سرعت خطی تولید
- تعداد چشمههای تولید
که 3 عامل آخر به طور قابل ملاحظهای سبب کاهش راندمان دستگاه میشود.